Backlista a EAA: jak dostosować nieaktualne tytuły do 2030 roku

Najczęstsze nieporozumienie dotyczące European Accesibility Act brzmi: „to dotyczy tylko nowych książek". Jednak to zdanie nie jest prawdą. Do 28 czerwca 2030 roku wymogi dostępności obejmą każdy ebook pozostający w sprzedaży – również tytuły wydane przed czerwcem 2025. Dla wydawcy z katalogiem liczącym setki niedostosowanych do nowych wymogów pozycji to największe zadanie, jakie stawia przed nim ta regulacja. I takie, którego nie da się zrobić „w przyszłym kwartale" w nieskończoność.

Skąd bierze się termin 2030?

Dyrektywa 2019/882 przewiduje okres przejściowy: usługi świadczone przed 28 czerwca 2025 (a sprzedaż ebooka z katalogu to właśnie taka usługa) mogą być kontynuowane na starych zasadach najpóźniej do 28 czerwca 2030. Po tej dacie niedostępny plik w sprzedaży to plik niezgodny z prawem – z konsekwencjami opisanymi w artykule o karach za niedostępne ebooki.

Potwierdzeniem okresu przejściowego jest art. 85 Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze: Umowy o oferowanie lub świadczenie usług zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy mogą nadal obowiązywać w niezmienionej treści do dnia ich wygaśnięcia, jednak nie dłużej niż do dnia 28 czerwca 2030 r

Policz, ile to naprawdę plików na rok

Prosta arytmetyka, którą warto zrobić dziś:

liczba tytułów wydanych przed 28 czerwca 2025 pozostających w sprzedaży w roku 2030 ÷ liczba lat do 2030 = ilość plików do przystosowania na rok

Katalog 800 tytułów i start w 2026 to 200 plików rocznie. Start w 2028 – już 400 rocznie. Im bliżej terminu, tym większy tłok u dostawców usług i wyższe stawki. To dokładnie ten sam mechanizm, który znamy z każdego deadline'u regulacyjnego: ostatni rok należy do spóźnionych i przepłacających.

Krok 1: inwentaryzacja i priorytety

Nie każdy tytuł zasługuje na taką samą uwagę. Sensowna kolejność:

Bestsellery i longsellery – tytuły generujące większość przychodu; dostosowanie ich najpierw to także szybsza ich dostępność dla osób niepełnosprawnych.
Tytuły edukacyjne i instytucjonalne – kupowane przez szkoły i biblioteki, gdzie wymogi dostępności egzekwowane są najostrzej.
Reszta aktywnego katalogu – według sprzedaży.
Tytuły o śladowej sprzedaży – tu uczciwie policz: koszt dostosowania vs. przychód. Część katalogu może być racjonalnie wycofana.

Krok 2: audyt próbki zamiast audytu wszystkiego

Pliki przygotowaywane przez tą samą osobę lub firmę w tym samym okresie zwykle wymagają podobnego procesu dostosowywania. Zamiast audytować wszystkie kilkaset plików, możesz nam zlecić audyt kilku, kilkunastu reprezentatywnych ebooków, na ich podstawie możemy zrobić listę koniecznych poprawek oraz dokonac wyceny większej partii.

Dzięki własnym narzędziom do automatycznej weryfikacji jesteśmy w stanie bez problemu przeaudytować całą próbkę, nawet kilkaset ebooków, w krótkim czasie. Pliki do audytu możesz przesłać na dwa sposoby: udostępniamy bezpieczne konto FTP, na które wgrywasz całą partię naraz, albo wrzucasz je bezpośrednio w naszym panelu klienta i tam też śledzisz postęp audytu i status każdego pliku. Jak wygląda audyt – opisujemy w procesie krok po kroku.

Krok 3: dostosowanie masowe, nie ręczne

Kluczowa dobra wiadomość: dużą część prac nad backlistą da się zautomatyzować, bo błędy są powtarzalne:

konwersja EPUB 2 → EPUB 3 z poprawną semantyką,
naprawa hierarchii nagłówków i kolejności czytania wg wykrytych wzorców,
deklaracje języka, czyszczenie stylowania inline, poprawa plików nawigacyjnych,
masowe uzupełnienie metadanych dostępności w plikach i w kanale ONIX,
automatyczna walidacja każdej partii (EPUBCheck + Ace by DAISY).
dodanie opisów alternatywnych do ilustracji

Człowiek pozostaje tam, gdzie jest niezastąpiony: sprawdzenie tekstów alternatywnych ilustracji, decyzje o strukturze nietypowych publikacji, końcowy test z czytnikiem ekranu na próbce z każdej partii. Dokładnie tak działa nasz proces masowego dostosowywania – setki plików w jednym przebiegu, z jednolitą jakością i raportem zgodności dla każdego pliku.

Krok 4: harmonogram z buforem

Realny plan dla katalogu 800 tytułów przy starcie w 2026:

Okres	Zakres
kwartał 1	inwentaryzacja, audyt próbek, wycena, priorytety
2026–2027	bestsellery + edukacja (ok. 30% katalogu)
2027–2029	reszta aktywnego katalogu partiami
2029 – poł. 2030	bufor: nowe zakupy praw, poprawki, tytuły „znalezione po drodze"

Ile to kosztuje?

Widełki zależą od trzech rzeczy: stanu plików, liczby ilustracji i skali (im większa partia, tym niższy koszt jednostkowy). Prosta powieść w przyzwoitym EPUB-ie to koszt nieporównywalny z podręcznikiem pełnym wykresów. Dlatego zamiast szacować w ciemno, po prostu załóż konto w naszym panelu klienta i wgraj tam listę tytułów albo próbkę plików, albo skorzystaj od razu z szybkiej wyceny – wycenę z podziałem na partie i harmonogramem pod Twój katalog dostaniesz w 24 h.

FAQ

Czy tytuł wycofany ze sprzedaży przed 2030 musi być dostosowany? Nie. Obowiązek dotyczy plików w aktywnej sprzedaży. Wycofanie to legalna alternatywa – warto ją jednak traktować jako decyzję biznesową, nie domyślną.

Mam tylko finalne EPUB-y, bez plików źródłowych. Da się? Tak – dostosowanie prowadzi się bezpośrednio na EPUB-ie. Brak źródeł nie blokuje procesu, choć przy bardzo starych lub uszkodzonych plikach bywa taniej odtworzyć skład na nowo.

Czy EPUB 2 może być zgodny z EAA? W praktyce celem dostosowania jest EPUB 3 – to on niesie semantykę i metadane wymagane przez EPUB Accessibility 1.1. Konwersja EPUB 2 → 3 jest standardowym pierwszym krokiem procesu.

Masz backlistę do dostosowania? To nasza specjalność – masowe dostosowanie setek plików w jednym procesie. Prześlij listę tytułów po wycenę →